Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Etiyopya ziyareti, Afrika Boynuzu‘nun son iki yıldır yaşadığı kırılgan sürecin tam ortasına denk geldi. Bölgedeki güvenlik gerilimi, deniz erişimi krizi ve Sudan’daki iç savaşın yarattığı bölgesel dalgalanma düşünüldüğünde, bu ziyaret ikili ilişkilerden çok daha geniş anlamlar taşıyor. Erdoğan’ın Etiyopya temasları aynı zamanda sembolik bir eşiğe de işaret ediyor. Ziyaret, Türkiye’nin Sahra Altı Afrika’daki ilk büyükelçiliğini 1926 yılında Addis Ababa’da açmasının 100’üncü yılına denk geliyor.
Afrika Boynuzu, bugün küresel ticaret yollarının, enerji güvenliğinin ve askeri rekabetin kesişim noktası olmuş durumda. Bab el-Mendeb Boğazı‘ndan geçen ticaret trafiği, Yemen’deki çatışmalar ve Kızıldeniz’deki güvenlik riskleri nedeniyle hassas bir zeminde ilerliyor. Sudan‘daki iç savaş ise bölgesel güvenliği daha da kırılgan hale getirdi. Bu kırılganlığın tam ortasında Somali-Etiyopya hattında yükselen deniz erişimi gerilimi yer alıyor. Etiyopya’nın Somaliland ile imzaladığı liman mutabakatı, Mogadişu tarafından egemenlik ihlali olarak görüldü.
Etiyopya‘nın denize erişim konusu, stratejik bir öneme sahiptir. Bugün dış ticaretinin yaklaşık yüzde 90’ını Cibuti Limanı üzerinden yürütüyor. Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, denize erişimin varoluşsal bir mesele olduğunu belirtti. Türkiye’nin arabuluculuğu ve Ankara Deklarasyonu ile tansiyon düşürüldü. Türkiye’nin bölgede denge kurucu rolü daha da görünür hale gelmekte.
Erdoğan’ın vurguladığı gibi, Türk firmaları Etiyopya’da 20 binden fazla kişiye istihdam sağlıyor ve en büyük ikinci yabancı yatırımcı konumundadır. İki ülke arasında enerji, sanayi, tarım ve savunma sanayi alanlarında ortak projeler geliştiriliyor. Bu yatırımlar, Etiyopya ekonomisine önemli bir destek sağlıyor ve ilişkilerin derinleşmesini sağlıyor.
Türkiye, Afrika Boynuzu’ndaki güvenlik mimarisinde önemli bir rol oynamaktadır. Somali‘deki askeri varlığı ve Etiyopya ile savunma sanayi iş birliği, Ankara’yı bölgedeki dengelerde belirleyici hale getirmektedir. Erdoğan’ın ziyareti, Türkiye’nin bölgedeki pozisyonunu daha da pekiştiren bir adım olarak nitelendirilmektedir.
