Azerbaycan, Türk Devletleri Teşkilatı’nın ilk gayriresmi zirvesine 6 Temmuz 2024 tarihinde Karabağ’ın Şuşa kentinde ev sahipliği yaptı. Liderler, zirvede “Karabağ Deklarasyonu”na imza atarak Orta Koridor ve Zengezur Koridoru’nun stratejik önemini teyit etti. Küresel gerilimler ve Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, Türk dünyasının ticari ve lojistik bağlarını güçlendirecek bu koridorların kritik rolünü bir kez daha gözler önüne serdi.
Şuşa Zirvesi, Karabağ Zaferi sonrası işgalden kurtarılan topraklarda düzenlenerek Türk devletleri arasındaki dayanışmanın güçlü bir sembolü haline geldi. Azerbaycan, Güney Kafkasya’da yarattığı yeni jeopolitik gerçeklikle bölgesel iş birliğinin yeni aşamasını teyit etti.
Azerbaycan, geçmişten bu yana Türk dünyası için daima birleştirici rol üstlendi. Modern Türk entelektüeller için alan oluşturdu ve reformist düşüncenin merkezi oldu.
Modern Türk bütünleşmesinin tarihsel temeli, 1926 yılında Bakü’de düzenlenen Birinci Türkoloji Kongresi ile atıldı. Bu kongre, Türk dünyasının bilimsel tarihinde dönüm noktası kabul edildi. Bakü, ortak kültürel, dilsel ve entelektüel alan üzerinde tartışılan ilk platforma ev sahipliği yaptı.
Orta Asya’dan Anadolu’ya kadar bilim insanlarını, dilbilimcileri ve tarihçileri bir araya getiren kongre, 20. yüzyılın en önemli entelektüel olaylarından biri oldu. Türk dayanışması fikrinin erken tezahürü olan kongre, aradan geçen 100 yıla rağmen dil, kültür ve kimlik alanındaki etkisini sürdürüyor.
Türk Devletleri Teşkilatı, Ekim 2025’te Azerbaycan’ın Gebele kentinde Liderler Zirvesi düzenleyecek. Geçmişten günümüze Türk dünyasında kültürel ve sembolik öneme sahip olan Gebele, bu buluşmaya ev sahipliği yapacak.
Türk devletleri arasındaki iş birliği fırsatları, dünya genelindeki mevcut gerilimlerin de etkisiyle genişlemeye devam ediyor. Azerbaycan, bu süreçte Türk dünyasının ticari, lojistik ve siyasi bağlarını güçlendiren kritik adımlar atıyor.
