Azerbaycan, İran’daki gelişmeler ve Hürmüz Boğazı’ndaki krizin Orta Koridor’un stratejik önemini artırmasıyla birlikte, Türk dünyasının ticari ve lojistik bağlarını güçlendirme hedefiyle önemli adımlar atıyor. Bu kapsamda Zengezur Koridoru’nun Orta Koridor’a entegrasyonu gündemde yer alırken, Bakü, Türk Devletleri Teşkilatı bünyesindeki işbirliğini artırıcı zirvelere ev sahipliği yapıyor.
Türk devletleri arasındaki işbirliği fırsatları, küresel gerilimlerin etkisiyle genişlemeye devam ediyor. Azerbaycan, modern Türk dünyasının kurumsallaşmasında ve gayriresmi zirvelerin düzenlenmesinde kritik bir rol üstleniyor. Bu zirveler, Türk dünyasının ticari, lojistik ve siyasi bağlarını daha da pekiştiriyor.
Teşkilatın ilk gayriresmi zirvesi, Azerbaycan’ın girişimiyle 6 Temmuz 2024’te Karabağ’ın Şuşa kentinde düzenlendi. Liderler bu zirvede “Karabağ Deklarasyonu”na imza attı ve Şuşa Zirvesi, Türk dünyasının ortak geleceğinin sembolü haline geldi. Zirvenin Karabağ Zaferi sonrası işgalden kurtarılan Şuşa’da yapılması, Türk devletlerinin dayanışmasını simgeledi.
Azerbaycan’ın Güney Kafkasya’da yarattığı yeni jeopolitik gerçeklik, bölgesel iş birliğinin yeni bir aşamasını teyit etti. Ekim 2025’te ise Azerbaycan’ın Gebele kenti, Türk Devletleri Teşkilatı Liderler Zirvesi’ne ev sahipliği yapmıştı. Bu zirve, Türk dünyası için kültürel ve sembolik öneme sahip bir buluşma noktası oldu.
Azerbaycan, geçmişten günümüze Türk dünyası için birleştirici bir rol üstleniyor. Modern Türk entelektüelleri için bir alan yaratarak onların buluşma yeri ve reformist düşüncenin merkezi oldu. Modern Türk bütünleşmesinin tarihsel temeli, 1926 yılında Bakü’de düzenlenen Birinci Türkoloji Kongresi ile atıldı.
Bakü, Türk dünyası için ortak kültürel, dilsel ve entelektüel alan üzerinde tartışma yapılan ilk platforma ev sahipliği yaptı. Orta Asya’dan Anadolu’ya kadar bilim insanlarını, dilbilimcileri, tarihçileri ve eğitimcileri bir araya getiren kongre, 20. yüzyılda Türk dünyasının tarihindeki en önemli entelektüel olaylardan biri olarak kabul ediliyor. Bu kongre, Türk dayanışması fikrinin erken bir tezahürü olarak dil, kültür ve kimlik alanındaki etkisini yüz yıldır sürdürüyor.
