Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Sanayinin Dönüşümü ve Teşvikler Bilgilendirme Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, küresel ticarette korumacılığın arttığı, ekonomik güç dengelerinin değiştiği bir dönemde Türkiye’nin sanayi ve teknoloji alanındaki ilerlemelerine dikkat çekti. Bakan Kacır, imalat sanayi katma değerinde dünyadaki paylarını ikiye katladıklarını belirtti.
Bakan Kacır, küresel ekonominin ağırlık merkezinin doğuya kaydığına ve yenilikçi teknolojilere yön veren ülkelerin uluslararası sistemin yeni mimarları arasına girdiğine işaret etti. Türkiye’nin bu dönüşüm sürecine erken adapte olduğunu ve planlı sanayileşme, katma değerli üretim, AR-GE kültürü ve nitelikli insan kaynağı yatırımlarıyla önemli kazanımlar elde ettiğini vurguladı.
Bakan Kacır, 23 yılda imalat sanayi katma değerini 41 milyar dolardan yaklaşık 246 milyar dolara çıkardıklarını açıkladı. Bu başarıyla, imalat sanayi katma değerinde dünyadaki paylarını ikiye katladıklarını söyledi. Türkiye’nin bugün askeri insansız hava aracı üretiminde dünyada, ticari araç, güneş paneli, otobüs, beyaz eşya, tekstil, ağaç ürünleri ve çelik üretiminde Avrupa’da lider konumda olduğunu belirtti.
Ayrıca, alüminyum, düz cam, seramik, plastik mamul, motorlu taşıtlar, rüzgar türbini, kule ve komponentlerinde Avrupa’nın önde gelen üreticileri arasında yer aldıklarını ifade etti. Yıllık ihracatın 276 milyar dolara ulaştığını ve Türkiye’nin yatırım, istihdam, üretim, icat ve ihracat rotasında emin adımlarla ilerlediğini kaydetti.
Bakan Kacır, Türkiye Yüzyılı hedefleri doğrultusunda, katma değerli üretim altyapısı ve teknoloji geliştirme kapasitesiyle ülkeyi dünyada hak ettiği konuma taşımayı amaçladıklarını söyledi. Bu kapsamda yeni nesil destek ve teşvik programlarının devreye alındığını belirtti.
Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ile yüksek teknoloji odaklı stratejik sektörlerdeki yatırımlara ayrıcalıklı finansman sağlandığını anlatan Kacır, Merkez Bankası ile yürütülen programla 406 milyar lira yatırım büyüklüğüne sahip 77 projenin hızlandırıldığını duyurdu. HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile de teknoloji geliştirme ve üretme kabiliyetini artıracak yatırımlar için cazip koşullarda finansman ve yatırım alanları sunulduğunu belirtti.
Geçen yıl mobilite, güneş enerjisi, sağlık teknolojisi gibi alanlarda yatırımların önünün açıldığını, veri merkezi, yapay zeka, kuantum altyapısı ve endüstriyel robot yatırımlarına yönelik çağrılar başlatıldığını hatırlattı. İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında yeşil dönüşümün küresel rekabetin ana eksenlerinden biri haline geldiğini vurgulayan Kacır, 2053 Net Sıfır Emisyon hedefleri doğrultusunda çevreyle uyumlu, yüksek verimlilik esasına dayanan sürdürülebilir üretim anlayışının önemine değindi.
Dijital dönüşümün sanayinin rekabet gücünü koruması ve daha yüksek katma değerli üretim yapısına geçmesi bakımından ertelenemez bir öncelik olduğunu belirten Kacır, Dijital ve Yeşil Dönüşüm programlarıyla ekonominin lokomotif sektörlerinin sürdürülebilirlik ve verimlilik odaklı dönüşümünün desteklendiğini söyledi. Bu programlarda 226 milyon liraya kadar nakit destek ve yatırımların yüzde 40’ına kadar vergi indirimi sağlandığını aktardı.
Bakan Kacır, teknolojik dönüşümü kalıcı kılmak için 12 model fabrika kurduklarını ve bu sayıyı 16’ya çıkaracaklarını belirtti. Uluslararası finansman araçlarına erişimi artırmak amacıyla Dünya Bankası işbirliğiyle ‘Türkiye Yeşil Sanayi Projesi’, ‘Türkiye Organize Sanayi Bölgeleri Projesi’ ve ‘Türkiye Sosyal Kapsayıcı Yeşil Geçiş Projesi’ ile 1 milyar doların üzerinde finansman sağlandığını duyurdu. ‘Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu’ ile 2030’a kadar 5 milyar avroluk uluslararası finansman sağlanması yolunda adım atıldığını kaydetti.
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası işbirliğiyle KOBİ’lerin dijital dönüşüm projelerine 300 milyon avro finansman desteği sağlandığını belirten Kacır, Dijital Avrupa Programı aracılığıyla Türkiye’den 8 konsorsiyumun Avrupa Dijital İnovasyon Merkezleri ağına dahil olduğunu bildirdi. MESS’in liderlik ettiği AI EDIH Türkiye konsorsiyumunu tebrik etti.
Kacır, 2012’den bu yana yaklaşık 100 bin yatırım teşvik belgesi düzenleyerek 19 trilyon lira yatırım ve 3 milyon istihdamın önünü açtıklarını, bu yatırımların 43 bininin tamamlanarak 1 milyon 600 bin kişiye istihdam sağlandığını aktardı. Yeni teşvik sisteminin, teknoloji seviyesi yüksek ve katma değerli yatırımları desteklediğini, dış ticaret dengesini iyileştirici ve dijital-yeşil dönüşüm yatırımlarını özendirdiğini söyledi.
Bölgesel kalkınmayı desteklemek amacıyla 6. Bölge illeri, Cazibe Merkezleri Programı’ndaki iller ve depremden etkilenen ilçelerdeki yatırımlara istihdam desteklerinin süresini 14 yıla kadar uzattıklarını belirten Kacır, sanayi tesislerinin Marmara’dan Anadolu’ya dengeli yayılmasını sağlamak amacıyla Sanayi Alanları Master Planı’nı hazırladıklarını açıkladı. Plan kapsamında Samsun-Mersin hattında 13 ilde 17 yeni yatırım alanı belirlendiğini ve bu alanların akıllı ve yeşil üretim üsleri olarak yatırımcılara sunulacağını ifade etti.
Kacır, mevcut OSB’ler ve endüstri bölgelerinin demir yolları ve limanlara bağlantısını hızlandıracak altyapı projeleriyle rekabet gücünün artırılacağını vurguladı. Master Plan’ın ikinci fazında Irak, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri ile Kalkınma Yolu Projesi güzergahında yeni sanayi hatları kurulmasının öngörüldüğünü belirtti.
Son olarak, İmalat Sanayi için Kredi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programı ile tekstil, giyim, deri ve mobilya sektörlerindeki işletmelere çalışan başına destek tutarının 3 bin 500 liraya çıkarıldığını ve tüm imalat sanayi firmaları için 100 milyar lira büyüklüğünde finansman programı oluşturulduğunu duyurdu. Yatırım, üretim, istihdam ve ihracatın her halkasını birlikte güçlendirmeye devam edeceklerini sözlerine ekledi.
