Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanan “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” adlı düzenleme, sosyal medyadaki kuralları değiştirdi. Yeni yönetmelik ile sosyal medyadaki dolandırıcılık olaylarının önlenmesi, usulsüzlüklerin engellenmesi ve çocukların korunması amaçlanıyor.
Yapılan düzenleme, yapay zeka kullanımına ilişkin önemli bir madde içeriyor. Reklam Kurulu tarafından yapılan araştırmalar, özellikle “deepfake” olarak bilinen sahte içeriklerin tüketicilerin karar verme sürecini etkilediğini gösterdi. Bu nedenle, insanlardan ayırt edilemeyen dijital karakterlerin yapay zeka ile üretildiğini belirtmek zorunlu hale getirildi. Bu adımın amacı, tüketicilerin rasyonel karar alma süreçlerini korumaktır.
Gerçek kişilerin dijital kopyalarının ürün deneyimi gibi gösterilmesi tamamen yasaklandı. Özellikle son zamanlarda, ünlü futbolcuların sahte görüntüleriyle çeşitli ürünlerin pazarlanmaya çalışılması dikkat çekmişti.
Düzenlemenin bir diğer önemli hedefi, “karanlık tasarımlar” olarak adlandırılan uygulamaları denetlemektir. Tüketicileri yanıltıcı uygulamalara yönlendiren, üyelikten çıkmayı zorlaştıran veya sahte aciliyet oluşturan tasarımların denetimi ön planda tutulmaktadır. Bu tür içeriklere yönelik çeşitli yaptırımlar uygulanacaktır.
Sosyal medya içerik üreticileri olarak bilinen “influencer”ların yürüttüğü reklam trafiği de düzenlemeden etkileniyor. Gizli reklam uygulamalarına karşı sıkı önlemler alınacak ve her türlü menfaat ilişkisinin açıkça belirtilmesi zorunlu hale getirilecektir.
Yeşil aklama olarak adlandırılan çevre dostu gibi gösterilen ancak öyle olmayan ürünlerin reklamlarında belirli kavramların kullanımı denetlenecektir. Bu adım, çevreci tüketicilerin manipülasyonunu engellemeyi ve dürüst üreticileri korumayı amaçlamaktadır.
Çocukların sosyal medya üzerinden kişisel verilerinin analiz edilerek hedeflenmesi de engellenecek. Çocukların reklam manipülasyonlarına karşı korunması öncelikli hale getirilecektir.
Son düzenleme ile Reklam Kurulu’nun denetimleri artacak ve haksız ticari uygulamalar için ciddi para cezaları uygulanacaktır. Sosyal medyanın dolandırıcılık amaçlı kullanımı engellenmeye çalışılacaktır.
Ticaret Bakanlığı’nın hedefi, sosyal medyada yaşanan olumsuzluklara karşı etkili önlemler alarak tüketicileri korumak ve dürüst ticareti teşvik etmektir.
