BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Birleşmiş Milletler Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında, Orta Doğu’daki gelişmeler ve iklim krizinin boyutları hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Guterres, uluslararası topluma diplomasi çağrısı yaparken, aşırı sıcaklıkların artık bugünün krizi olduğunu vurgulayarak hükümetleri acil önlem almaya davet etti.
Guterres, Kıbrıs temaslarını değerlendirerek yeni bir ‘5+1’ formatındaki toplantı için hazırlıklara başlanacağını duyurdu. Taraflarla yürütülen görüşmelerin ardından güven artırıcı yöntemler ve içerik konusunda hazırlıkların tamamlanmasıyla toplantının düzenleneceğini belirtti. Garantör ülkelerle istişare halinde çalışılacağını ifade etti.
Orta Doğu’daki çatışmalara da değinen Guterres, Körfez’deki askeri gerilimin küresel istikrarsızlığa yol açtığını söyledi. Hürmüz Boğazı’nda ticaretin durduğunu, enerji piyasalarının sarsıldığını ve gıda fiyatlarının yükseldiğini aktardı. Dünya Gıda Programı’nın (WFP) 45 milyon kişinin gıda güvensizliği riski altında olduğunu hatırlatan Guterres, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hamas’ın silahsızlanması ve İsrail’in Gazze’den çekilmesini içeren anlaşma duyurusunu olumlu bir gelişme olarak niteledi. Guterres, bölge ve dünya için daha fazla savaşı kaldıramayacağını belirterek çatışmaların sona ermesi çağrısı yaptı.
İklim değişikliği konusuna da dikkat çeken Guterres, El Nino etkilerinin beklenenden güçlü hissedildiğini söyledi. Son dönemdeki sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve rekor deniz suyu sıcaklıklarının başlangıç olduğunu belirtti. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün tahminlerine göre sıcaklıkların normalin üzerinde seyredeceğini aktardı.
Guterres, aşırı sıcaklıkların artık ‘sessiz katil’ tanımını bile aştığını, dünya çapında ölümlerin eksik sayıldığını ve her bölgede giderek artan bir ölçekte can aldığını vurguladı. Bu durumun çevresel, ekonomik ve insani bir kriz olduğunu, milyonlarca insanın sağlık, gıda ve geçim kaynaklarının tehdit altında olduğunu söyledi.
Aşırı sıcaklarla mücadele için erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, çalışanların korunması, şehirlerin dayanıklı hale getirilmesi ve en önemlisi fosil yakıt kullanımının azaltılması olmak üzere 4 öncelik belirlediklerini açıkladı. Hükümetlerin yeni fosil yakıt projelerini sürdürmesini eleştiren Guterres, ‘Bugün onaylanan her yeni fosil yakıt projesi yarının sıcak hava dalgalarını daha tehlikeli hale getiriyor’ dedi.
Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Guterres, iklim krizinin ciddiye alınmamasının nedenleri arasında güvenlik krizleri ve fosil yakıt endüstrisinin kampanyalarını gösterdi. BM’nin bu konuda daha açık konuşacağını ve iklim krizinin insanlık için varoluşsal bir tehdit olduğunu vurguladı.
Gazze’deki anlaşmaya ilişkin olarak Guterres, tarafların üzerinde uzlaşılan yol haritasını gecikmeden uygulaması gerektiğini belirtti. İran destekli milislerin faaliyetlerine ilişkin soruyu ise Irak hükümetinin kararlılığını desteklediklerini ve güç kullanımının sadece devlete ait olması gerektiğini ifade ederek yanıtladı. Dünya Gıda Programı’nın (WFP) finansmanı hakkında ise mevcut yardımın ihtiyaçların gerisinde kaldığını vurgulayarak, eldeki sınırlı kaynaklarla en savunmasız insanlar için çalışılacağını söyledi.
