Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, bankalardaki toplam mevduat geçen yıl göz kamaştırıcı bir artışla 26,8 trilyon lirayı geçti. Özellikle vatandaşların ve kurumların birikimleri ciddi ölçüde yükselirken, Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesaplarında ise tam bir erime yaşandı.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından açıklanan son veriler, Türkiye’deki bankacılık sektöründe adeta bir mevduat şöleni yaşandığını gözler önüne serdi. Geçtiğimiz yıl, yurt içi ve yurt dışı yerleşiklerin mevduat bankalarındaki toplam birikimleri tam yüzde 41’lik dudak uçuklatan bir artışla 26 trilyon 849 milyar 293 milyon liraya fırladı. Bu devasa rakamın önemli bir kısmı, yani 15 trilyon 392 milyar 362 milyon lirası, doğrudan vatandaşlarımızın, yani gerçek kişilerin hesaplarında toplandı.
Toplam mevduat içindeki en büyük dilimi oluşturan gerçek kişilerin birikimleri, pastanın yüzde 57,3’ünü kapladı. 2024 sonunda 18 trilyon 998 milyar 750 milyon lira seviyesinde seyreden genel mevduat, geçen yıl içerisinde 7 trilyon 850 milyar 543 milyon liralık muazzam bir yükseliş kaydetti. Vatandaşlarımızın cebindeki para, sadece bir yıl içinde 4 trilyon 108 milyar 416 milyon lira daha da büyüdü. Bu, yıllık bazda yüzde 36,4’lük kayda değer bir artış anlamına geliyor.
Mevduat artışında en çarpıcı oran, “resmi ve diğer kuruluşlar” kategorisinde görüldü. Bu kalemde birikimler, yüzde 68,1’lik rekor bir sıçramayla 841 milyar 968 milyon lira artarak 2 trilyon 77 milyar 994 milyon liraya ulaştı. 2024 sonunda 1 trilyon 236 milyar 27 milyon lira olan bu kategorideki mevduatlar, kısa sürede büyük bir ivme kazandı.
Ticari kuruluşların hesaplarındaki mevduatlar da boş durmadı. Geçen yıl yüzde 44,8’lik bir artışla 2 trilyon 900 milyar 159 milyon lira yükselen ticari mevduatlar, toplamda 9 trilyon 378 milyar 937 milyon lirayı buldu. 2024 sonunda 6 trilyon 478 milyar 777 milyon lira olan bu rakamlar, ekonomideki hareketliliğin bir yansıması olarak değerlendirilebilir.
Sigortaya tabi mevduatlar ise yüzde 57,1’lik büyüme ve 2 trilyon 501 milyar 648 milyon liralık artışla 6 trilyon 886 milyar 244 milyon liraya ulaştı. Bu da hem bireysel hem de kurumsal tasarruflardaki güvenin ve artışın bir başka göstergesi.
Mevduat piyasasında genel bir yükseliş yaşanırken, Kur Korumalı Türk lirası Mevduat ve Katılma Hesapları (KKM) bambaşka bir tablo çizdi. Geçen yıl KKM hesaplarında hem oransal hem de miktarsal olarak muazzam bir düşüş kaydedildi. KKM bakiyeleri, inanılmaz bir şekilde yüzde 99,4 oranında ve 1 trilyon 123 milyar 390 milyon lira azalarak, sadece 6 milyon 509,4 liraya geriledi. Bu, neredeyse tamamen bu sistemden çıkış anlamına geliyor.
Geçen yıl KKM hesaplarına dair çok önemli gelişmeler yaşandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 Para Politikası Metni’nde KKM’den çıkışı resmi bir hedef olarak belirledi. Ardından yapılan toplantılarda da KKM’nin yakın zamanda sonlandırılacağının altı çizildi. Bu kararlı duruş, KKM’deki düşüşün temel tetikleyicisi oldu.
TCMB, ilk olarak şubat ayında KKM’den çıkış stratejisi çerçevesinde tüzel kişilerin hesap açma ve yenileme işlemlerini durdurdu. Ardından, 23 Ağustos’tan itibaren gerçek kişiler için de KKM hesaplarında (YUVAM hesapları hariç) yenileme ve açılış işlemlerinin yapılmayacağını duyurdu. Bu hamleler, KKM’nin sonunu getiren adımlar olarak tarihe geçti.
Böylece, Aralık 2024’te 1 trilyon 129 milyar 899 milyon lira gibi yüksek bir seviyede olan KKM bakiyesi, geçen yıl sonu itibarıyla 10 milyon liranın altına inerek adeta sıfırlandı. Bu durum, ekonomideki politikalarda yaşanan dönüşümün en somut göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor.
