HAVELSAN, modern muharebe ve kritik altyapılarda hayati önem taşıyan hassas zaman senkronizasyonunda dışa bağımlılığı sona erdiriyor. Yerli ve millî zaman sunucusu ‘TimeMaster’, gemi ve denizaltı sistemlerini nanosaniyeler düzeyinde senkronize ederek Mavi Vatan’da operasyonel üstünlük için yeni bir çağ başlatıyor.
Modern muharebe sistemlerinden finansal işlemlere, telekomünikasyon altyapılarından kritik tesis yönetimine kadar pek çok alanda, her birimin zamanı mutlak hassasiyetle, saliseler hatta nanosaniyeler düzeyinde doğru göstermesi hayati bir zorunluluk. Bu kritik ihtiyacın yurt dışı bağımlılığını ortadan kaldırmak için HAVELSAN, adını tarihe yazdıracak yerli ve millî zaman sunucusu donanımı “TimeMaster”ı geliştirdi. Artık Mavi Vatan’daki gemilerimizin ve denizaltılarımızın zamanı, tamamen kendi mühendislerimizin eseriyle yönetilecek.
HAVELSAN Komuta Kontrol ve Savunma Teknolojileri Donanım Grup Müdürü Hayrettin Karabudak, şirketin deniz platformlarındaki amiral gemisi çözümleri olan Gemi Veri Dağıtım Sistemi (FLEETSTAR) ve Denizaltı Bilgi Dağıtım Sistemleri (SUBSTAR) ürünlerinin yöneticiliğini yaptığını belirtti. Son 15 yılda yurt içi ve dışında 65’e yakın denizaltı ve gemide gururla kullanılan bu sistemler, şimdi yeni bir mihenk taşına kavuşuyor. Pandemi sürecinde yaşanan tedarik zinciri darboğazları, bazı ülkelerin tekelleşme çabaları ve örtülü ambargolar, HAVELSAN’ı kritik ürünleri millileştirme hamlesine itti. İşte TimeMaster bu stratejik hamlenin en somut adımlarından biri.
Karabudak, bir platformun en değerli verisinin “zaman” olduğunun altını çiziyor. “Verileri hassas zamanla senkronize etmezseniz, geminin veya üzerindeki silahların, radarların bir ahenk içinde çalışması imkânsız hale gelir,” diyen Karabudak, tüm verilerin milisaniyeler, mikrosaniyeler veya nanosaniyeler bazında zamanla eşleşmesi gerektiğini vurguladı. Daha önce yurt dışından temin edilen bu hayati ürünler yerine, HAVELSAN’ın kendi çözümü olan TimeMaster, olası temin sıkıntılarına karşı bir kalkan görevi üstleniyor.
Bu çığır açan ürün için HAVELSAN, 2-3 yıl önce kolları sıvadı. Sadece zamanı saymakla kalmayıp, bunu farklı arayüzlerle ihtiyacı olan sistemlere dağıtabilen eksiksiz bir donanım ve yazılım çözümü geliştirildi. Askeri alandaki çeşitli senkronizasyon arayüzlerinin yanı sıra, telekom gibi sivil sektörlerdeki yoğun kullanım alanları da göz önünde bulunduruldu. Çevre koşulu testleri ve uzun soluklu geliştirme süreçleri sonucunda, yaklaşık 24 ila 36 ayda bu kompleks ürün hazır hale getirildi. Karabudak, “Şu anda kendi savaş gemilerimizde bunu kullanabilecek düzeye geldik. Önümüzdeki aylardan itibaren teslim edeceğimiz FLEETSTAR Gemi Veri Dağıtım Sistemleri’nde bunu kendi bahriyemizin kullanımına inşallah vermeyi planlıyoruz,” müjdesini paylaştı.
Genellikle rubidyum atomik saatli time server’ların kullanıldığı gemilerde, HAVELSAN’ın geliştirdiği TimeMaster’lar GNSS sinyalleriyle küresel uydu sistemleriyle zaman anlamında eşleşiyor ve bu hassas bilgiyi çeşitli arayüzlerle dağıtıyor. Savaş yönetim sistemleri (ADVENT gibi), radarlar, elektro-optik sistemler ve diğer sensörler, bu keskin zaman bilgisine muhtaç. “Böylece aslında herkesin aynı mikrosaniyede ya da ona yakın zamanlarda zamanı sayabilmesini sağlıyoruz,” diyen Karabudak, bu sayede birden fazla platformun birbiriyle veri paylaşımı yapabildiğini, hatta bir geminin radarıyla diğer geminin silahının atış yapabildiğini ve müşterek harekât yeteneğinin devasa bir şekilde arttığını belirtti. Veri akışındaki zaman farklarını ölçebilme yeteneği de, operasyonel üstünlük için paha biçilmez bir ayrıntı.
HAVELSAN, bu çalışmalarla sadece TimeMaster’ı değil, aynı zamanda zaman senkronizasyon kartları ve özellikle denizaltılar için dünyada benzeri olmayan otomatik kazanç ayarı ve kalibrasyon yapan GPS anten dağıtım birimi gibi çeşitli tamamlayıcı çözümler de üretti. Karabudak, “Zaman ve frekans çözümleri konusunda farklı ürünleri geliştirerek ülkemizde bu alandaki ihtiyacı gidermek istiyoruz. Bunları da millileştirmek istiyoruz. Dolayısıyla bu da bizim için çok önemli bir itici güç oldu,” ifadelerini kullandı. Bu millî zaman çözümü, askeri alanın ötesinde telekom, enerji, bankacılık gibi sivil sektörler ve kritik tesislerdeki otomasyon faaliyetleri için de büyük bir potansiyel taşıyor. HAVELSAN, zaman ve frekans çözümlerindeki tüm eksiklikleri tamamlayarak hem askeri hem de sivil alanın ihtiyaçlarını büyük oranda karşılamayı hedefliyor. Türkiye, artık zamanı kendi elleriyle şekillendiriyor.