Türkiye’nin Afrika Politikası: Türkiye’nin Afrika’ya Açılımı ve Son Gelişmeler
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşımda Afrika’yı dünyanın en özel coğrafyalarından biri olarak nitelendirdi. Afrika’nın köklü medeniyetleri, kültürel zenginliği ve dinamik genç nüfusuyla öne çıktığını belirten Erdoğan, Afrikalı kardeşlerle olan gönül bağının daim olmasını diledi.
Türkiye’nin Afrika’ya yönelik politikaları, Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre önemli bir evrim geçirdi. 1998’de başlayan Afrika’ya Açılım Politikası, 2013’te Afrika Ortaklık Politikası’na dönüştü. Türkiye’nin Afrika’ya olan ilgisi son 25 yılda siyasi, ticari, güvenlik, askeri, kültürel ve kalkınma alanlarında önemli ilerlemeler kaydetti. Ülkedeki Afrika büyükelçilik sayısı 2002’de 12 iken 2024’te 44’e yükseldi. Aynı dönemde Türkiye’de bulunan Afrika ülkelerinin büyükelçilik sayısı da artarak 38’e ulaştı.
Türkiye, Afrika kıtasıyla pek çok alanda işbirlikleri ve anlaşmalar imzaladı. 2002’de 4,3 milyar dolar olan ticaret hacmi, 2025 sonunda yaklaşık 40 milyar dolara yükseldi. Türkiye’nin Afrika’daki yatırımları da 2003’te 67 milyon dolardan 2024’te 10 milyar dolara çıktı. Türk Eximbank, Afrika Finans Kuruluşu’nun sermayedarı oldu ve Türk şirketleri Afrika’da 2 bin 31 proje üstlendi.
TİKA, Afrika’da 22 temsilcilikle faaliyet gösterirken Yunus Emre Türk Kültür Merkezi 12 Afrika ülkesinde çalışmalar yürütüyor ve Türkiye Maarif Vakfı 27 ülkede 200 kurumla 25 bin öğrenciye eğitim veriyor. 65 bin Afrikalı öğrenci ise Türkiye’de yükseköğrenim görüyor. Türkiye ayrıca Somali, Sudan ve Nijer’de eğitim ve araştırma hastanelerinin kurulmasına öncülük etti.
Afrika Birliği’yle ilişkileri de güçlü olan Türkiye, AfB’ye gözlemci üye olarak 2005’te kabul edildi ve 2008’de stratejik ortak ilan edildi. Türkiye-Afrika Ortaklık Zirveleri aracılığıyla ilişkiler sürdürülebilir bir mekanizmaya kavuşturuldu. 2021’de İstanbul’da gerçekleştirilen 3. Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi’nin ardından 2026’da düzenlenecek olan 4. zirve için hazırlıklar devam ediyor.
