Sırbistan’da 6,4 milyondan fazla seçmen, ülkeyi iki yıldır sarsan öğrenci protestolarının gölgesinde yarın erken genel seçimler için sandık başına gidiyor. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in parlamentoyu feshetmesiyle başlayan bu süreçte, 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisi’nin yeni üyeleri belirlenecek.
Devlet Seçim Komisyonu (RIK) verilerine göre, toplam 6 milyon 450 bin 523 seçmen oy kullanma hakkına sahip. Milletvekilleri, tek seçim bölgesinde kapalı liste usulüyle nispi temsil sistemine göre seçilecek. Parlamentoda çoğunluğu elde etmek için 126 sandalye gerekiyor.
Seçim, Novi Sad şehrindeki tren istasyonunda 1 Kasım 2024’te yaşanan ve 16 kişinin hayatını kaybettiği facianın ardından başlamıştı. Sorumluların yargılanması ve şeffaflık talepleriyle ülke çapına yayılan bu protesto hareketi, erken seçim sürecini tetikleyen önemli bir faktör oldu.
RIK, seçime katılmak üzere 19 liste ilan etmişti; birinin geri çekilmesiyle oy pusulasında 18 liste yer alıyor. Bu listelerin 9’u ulusal azınlık statüsünde seçime katılıyor. Ulusal azınlık listeleri için yüzde 3’lük seçim barajı uygulanmayacak.
Oy pusulasının ilk sırasında, 2012’den bu yana iktidarda bulunan Sırp İlerleme Partisi (SNS) öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi bulunuyor. İkinci sırada Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) öncülüğündeki “Ivica Dacic-İstikrar Faktörü” yer alıyor.
Üçüncü sırada ise öğrencilerin desteklediği “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” listesi dikkat çekiyor. Kamuoyu araştırmaları, seçim yarışının “Birleşmiş Sırbistan” ile “Öğrenci Listesi” arasında geçeceğine işaret ediyor.
Diğer yarışan listeler arasında “Avrupa Sırbistanı: Marinika Tepic, Zdravko Ponos”, “Otantik Sağ-Dr. Milos Jovanovic-Yeni DSS-Monarşistler” ve “Bogoljub Karic-Sırbistan’ın Gücü Hareketi” gibi oluşumlar bulunuyor.
Azınlık listeleri arasında Rasim Ljajic liderliğindeki İnsani SDP/CDP, Usame Zukorlic liderliğindeki Adalet ve Uzlaşma Partisi (SPP) ile Sancak Demokratik Eylem Partisi (SDA) gibi partiler yer alıyor.
Oy verme işlemi yarın yerel saatle 07.00’de başlayıp 20.00’de sona erecek. Ülke genelinde ve yurt dışında toplam 8 bin 392 sandıkta oy kullanılacak. Yurt dışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırdı.
Sırbistan dışında en fazla sandık, 28 sandıkla Bosna Hersek’te kuruldu. RIK kararıyla yurt dışındaki sandıklar da Orta Avrupa saatine göre 07.00-20.00’de açık kalacak. Bu durum, Amerika ve Okyanusya’daki bazı seçmenlerin yerel saatle gece saatlerinde oy kullanmasına neden olacak.
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere birçok uluslararası kuruluştan gözlemciler, seçim sürecini takip etmek üzere Sırbistan’a geldi. Cumhurbaşkanı Vucic, kampanya sürecinde seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve rakiplerini kazanmaları halinde kutlayacağını belirtmişti.
