Amerika E2 vizesi için kanunda belirlenmiş sabit bir asgari yatırım tutarı bulunmuyor; tutarın yeterli olup olmadığı, kurulan veya satın alınan işin türüne göre değerlendiriliyor. ABD’de California Barosu’na kayıtlı attorney, İngiltere ve Galler’de ise SRA’ya kayıtlı solicitor olan Av. Dr. Ergül Çeliksoy, internette dolaşan “en az şu kadar dolar” bilgilerinin yanıltıcı olabildiğini söylüyor. Çeliksoy’a yatırım tutarının nasıl değerlendirildiğini sorduk.
E2 yatırımcı vizesi için dayanak, Immigration and Nationality Act (INA) § 101(a)(15)(E)(ii). Konsolosluk uygulaması ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Foreign Affairs Manual (FAM) rehberinde, ABD içinden yapılan başvurular ise 8 CFR § 214.2(e) hükmünde düzenleniyor. Bu metinlerin hiçbirinde sabit bir asgari tutar yok; bunun yerine yatırımın “önemli ölçüde” (substantial) olması aranıyor.
Av. Dr. Ergül Çeliksoy, Türkiye’nin bu yola erişiminin bir antlaşmaya dayandığını hatırlatıyor. “Türkiye, ABD ile yatırım antlaşması olan ülkelerden biri. Bu nedenle Türk vatandaşları Amerika E2 vizesi için başvurabiliyor. Amerika göçmenlik hukukunda antlaşma ülkesi vatandaşlığı, tutar tartışmasından önce gelen ilk şart” diyor.
Amerika E2 vizesi değerlendirmesinde orantılılık testi uygulanıyor. Yatırım tutarı, işin toplam maliyetiyle karşılaştırılıyor. Düşük maliyetli bir işte toplam maliyetin büyük bir kısmının yatırılmış olması beklenirken, yüksek maliyetli işlerde oran daha düşük olabiliyor.
Çeliksoy, bu nedenle aynı tutarın bir dosyada yeterli, diğerinde yetersiz sayılabileceğini söylüyor. “Örneğin toplam maliyeti 120 bin dolar olan bir işe 110 bin dolar yatırmak güçlü bir oran. Ama aynı 110 bin doları maliyeti bir milyon dolar olan bir işe yatırıp kalanı kredilerle karşılamak, Amerika E2 vizesi açısından farklı değerlendirilebilir. Önemli olan tutarın kendisi değil, işle olan ilişkisi” diyor.
Tutar kadar önemli olan, paranın nasıl kullanıldığı. Bir ABD vizesi dosyasında bu kısım genellikle en çok belge gerektiren bölüm. Av. Dr. Ergül Çeliksoy’un sıraladığı şartlar şunlar:
“E2 yatırımcı vizesi dosyalarında sık karşılaşılan sorunlardan biri, paranın kaynağının belgelenmemesi. Bir gayrimenkul satışından gelen para, tapu kaydından ABD’deki şirket hesabına kadar her aşamada izlenebilmeli” diyor Çeliksoy.
E2 yatırımcı vizesi için yatırım yapılan işin yalnızca yatırımcıya ve ailesine asgari geçim sağlayan bir iş olmaması gerekiyor. FAM’e göre iş, yatırımcı ve ailesinin geçiminden fazlasını üretmeli ya da önemli bir ekonomik etki yaratmalı; bu etki iş planında gösterilen beş yıllık dönem içinde ortaya çıkabilir.
Av. Dr. Ergül Çeliksoy, iş planının bu nedenle kritik olduğunu söylüyor. “Konsolosluk görevlisi, işin istihdam yaratıp yaratmayacağına, gelirin büyüyüp büyümeyeceğine bakar. Amerika göçmenlik dosyasında gerçekçi rakamlara dayanan bir iş planı, büyük ama dayanaksız hedeflerden daha ikna edicidir” diyor.
Yatırımcının işin en az yüzde 50’sine sahip olması veya işi fiilen yönetecek kontrol gücüne sahip olması gerekiyor. Ayrıca işletmenin en az yüzde 50’sinin antlaşma ülkesi vatandaşlarına ait olması aranıyor. Bu şartlar, Amerika göçmenlik uygulamasında yatırımcının işi gerçekten yönetip yönetmediğini göstermeye yönelik.
Çeliksoy, ortaklı yatırımlarda bu şartın sık gözden kaçtığını belirtiyor. “Türk ve Türk olmayan iki ortağın eşit paylarla kurduğu bir şirkette yüzde 50 şartı karşılanabilir, ama yönetim yetkisinin kimde olduğu açıkça belirlenmeli. Aksi halde Amerika E2 vizesi başvurusunda kontrol unsuru sorgulanabilir” diyor.
Aşağıdaki örnekler varsayımsaldır, gerçek kişilere ait değildir ve herhangi bir ABD vizesi kararının sonucunu göstermez. Yalnızca orantılılık mantığını göstermek için hazırlanmıştır.
| Senaryo | Toplam Maliyet | Yatırılan Tutar | Değerlendirme |
| Küçük hizmet işletmesi | 90.000 dolar | 85.000 dolar | Oran yüksek; işin marjinal olmadığı ayrıca gösterilmeli |
| Mevcut bir restoranın satın alınması | 250.000 dolar | 180.000 dolar, kalanı satıcı finansmanı | Oran ve kredinin teminat yapısı birlikte incelenir |
| Hesapta bekleyen para | 150.000 dolar | Henüz harcanmamış | Genellikle yetersiz; para işe bağlanmamış |
“Bu tablo bir eşik göstermiyor. Her ABD vizesi başvurusu kendi koşullarına göre değerlendiriliyor. Ancak örnekler, tutarın tek başına karar vermediğini gösteriyor” diyor Çeliksoy.
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın karşılıklılık tablosuna göre Türk vatandaşlarına Amerika E2 vizesi 60 aya kadar, çok girişli olarak ve karşılıklılık ücreti alınmadan verilebiliyor. Ancak bu ABD vizesi süresi, ülkede beş yıl kesintisiz kalma hakkı anlamına gelmiyor; yatırımcı her girişte genellikle iki yıllık kalış izni alıyor ve iş devam ettiği sürece statü uzatılabiliyor.
Yatırımcının eşi E-2 bağımlı statüsüyle çalışma iznine sahip oluyor; 21 yaşından küçük çocuklar eğitim alabiliyor. Av. Dr. Ergül Çeliksoy, bu ABD vizesi türünün kendiliğinden Green Card’a dönüşmediğini hatırlatıyor: “E2 yatırımcı vizesi geçici bir statü. Yatırımcının iş sona erdiğinde ülkeden ayrılma niyeti taşıması bekleniyor. Kalıcı oturum için ayrı bir Amerika göçmenlik yolu gerekiyor.”
Türkiye’de bulunan yatırımcı, ABD dış temsilciliğine yatırım dosyasını sunarak ABD vizesi başvurusu yapıyor ve mülakata giriyor. ABD’de geçerli bir statüyle bulunan kişi ise USCIS’e Form I-129 ile statü değişikliği başvurusu yapabiliyor. Statü değişikliğinde kişi ABD içinde E-2 statüsü alıyor, ancak yurt dışına çıktıktan sonra yeniden giriş için konsolosluktan Amerika E2 vizesi alması gerekiyor.
Çeliksoy, iki yolun farklı riskler taşıdığını söylüyor. “Statü değişikliği hızlı görünebilir, ama ilk yurt dışı seyahatinde konsolosluk dosyayı yeniden inceler. Amerika göçmenlik planında bu ikinci değerlendirme baştan hesaba katılmalı” diyor.
Av. Dr. Ergül Çeliksoy’un önerileri şunlar: işin toplam maliyetini gerçekçi biçimde hesaplamak, paranın Türkiye’deki kaynağını belgelemek, transferleri izlenebilir hesaplardan yapmak, beş yıllık bir iş planı hazırlamak ve kira sözleşmesi gibi bağlayıcı adımları vize sonucuna bağlayan maddeleri değerlendirmek. E2 yatırımcı vizesi başvurusundan önce bu adımların tamamlanması, mülakatta sorulacak sorulara hazırlıklı olmayı da sağlıyor.
“Amerika E2 vizesi için yatırım kararı, yalnızca göçmenlik değil bir iş kararı. Yatırılan para risk altında olmak zorunda; bu yüzden işin kendisi de ayakta durabilecek bir iş olmalı. Amerika göçmenlik sürecinde tutarı belirleyen, işin gerçek ihtiyacı” diyor Çeliksoy. E2 yatırımcı vizesi kuralları ve konsolosluk uygulamaları değişebildiğinden, başvuru öncesinde güncel resmi kaynaklar kontrol edilmeli.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Kişisel durumunuza uygulanacak kurallar için başvuru öncesinde lisanslı bir avukattan hukuki görüş alınması gerekir.
EB2 NIW vizesi hakkında ücretsiz bilgi edinmek isteyenler, Av. Dr. Ergül Çeliksoy’un YouTube kanalındaki videoları izleyebilir:
