SETA Vakfı Savunma Araştırmacısı Rıfat Öncel, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin açıklamaları çerçevesinde Ankara Zirvesi’nin önemini ele aldı. 7-8 Temmuz tarihlerinde gerçekleşecek olan NATO Liderler Zirvesi, ittifakın değişim sürecinde kritik bir adım olacak. Günümüzde NATO, askeri ve siyasi açıdan çeşitli zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Son dönemdeki savaşların doğası, ittifakın askeri yeteneklerini sorgulamaya yönlendirirken, transatlantik ilişkilerde yaşanan gerilimler müttefikler arasındaki siyasi dayanışmayı zayıflatmıştır. Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başlamasıyla askeri kapasitelerin güçlendirilmesi çabalarına rağmen, yeterli seviyede olduğu düşünülmemektedir. Ayrıca, Donald Trump’ın ABD Başkanı olmasıyla transatlantik ilişkilerde giderek artan bir ayrışma yaşanmaktadır.
Bu bağlamda, Ankara Zirvesi, karşılaşılan sorunların üstesinden gelmede kritik bir rol oynayacaktır. NATO’da meydana gelen değişim ve Ankara Zirvesi’nin önemi, son yıllarda başlayan ve hız kazanan NATO’nun değişim tartışmalarının artmasına neden olmuştur. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara Zirvesi’nin büyük bir öneme sahip olduğunu belirtirken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da çözülmesi gereken konuların olduğunu vurgulayarak bu zirvenin tarihin en önemli zirvesi olabileceğini ifade etmiştir.
NATO’nun değişen güvenlik ortamına uyum sağlama sürecinde dinamikler rol oynamaktadır. Geçen yıl Lahey Zirvesi’nde savunma harcamalarının GSYH’ye oranının yüzde 5’e çıkarılması gibi önemli kararlar alınmıştır. Ancak müttefiklerin artık sadece savunma bütçelerini artırmalarının yeterli görülmediği, aynı zamanda muharip yeteneklerin güçlendirilmesinin beklendiği görülmektedir. Bu yılki zirvede NATO’nun yapısal dönüşümünü etkileyebilecek konuların ele alınması beklenmektedir.
Öte yandan, NATO’nun “gereksiz” görev ve operasyonlardan ziyade askeri gücünü sağlamlaştırma ve caydırıcılığı vurgulayan NATO 3.0 kavramı önemli bir yer tutmaktadır. ABD, Avrupalı müttefiklerin konvansiyonel savunma ve caydırıcılık kapasitelerine ulaşmalarını istemekte ve NATO’nun dönüşümünde kritik bir rol oynamaktadır.
Ankara Zirvesi, bu düşünceler doğrultusunda atılacak adımların belirlenmesi ve yol haritasının çizilmesi açısından büyük öneme sahiptir. Türkiye, son yıllarda Rusya-Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu’daki istikrarsızlıklarla birlikte NATO içindeki konumunu güçlendirmiş ve Avrupa güvenliği açısından rolünü artırmıştır. Türkiye’nin savunma harcamaları ve askeri modernizasyonu, NATO hedefleriyle uyumlu bir şekilde ilerlemektedir.
Türkiye’nin savunma sanayiindeki gelişimi ve NATO müttefikleriyle olan işbirlikleri, ülkenin ittifak içinde aktif bir şekilde konumlanmasını sağlamaktadır. Ankara Zirvesi’nde düzenlenecek olan NATO Zirvesi Savunma Sanayii Forumu 2026, savunma sanayiinde önemli anlaşmaların imzalanması beklenen tarihin en büyük endüstri toplantısı olacaktır.
Ancak dönüşen NATO, Türkiye için yeni zorluklar da beraberinde getirebilir. Avrupa sütununun güçlenmesi istenirken, Türkiye ile AB arasındaki savunma işbirliğini engelleyen bazı faktörler bulunmaktadır. Bu durumda Türkiye’nin Avrupa ülkeleriyle olan işbirliklerini derinleştirmesi ve ABD ile savunma alanındaki sorunları çözmesi beklenmektedir.
Sonuç olarak, Ankara Zirvesi, NATO’nun yaşadığı değişim sürecinde kritik bir rol oynayacak ve önümüzdeki sürece dair yol haritasını belirlemede önemli bir adım olacaktır. Savunma yeteneklerinin güçlendirilmesi ve finansmanın muharip kabiliyetlerde artışa odaklanması, zirvede önemli konulardan biri olacaktır. Türkiye ise savunma sanayii alanındaki ilerlemeleriyle NATO içinde etkin bir rol üstlenecektir.
